تعمير گرديد . « 1 » ونيز ميرزا حسن حسينى فسائى در كتاب فارسنامهء ناصري با خامهء مدح ، چهرهء اين بزرگمرد را چنين به تصوير آورده است : حضرت مغفرت‌مآب ، جنت‌اياب ، أستاذ بشر ، عقل حادي عشر ، أمير غياث الدّين منصور ، خلف صدق المستغرق في بحار رحمة اللّه الاحد الصمد ، سيّد أمير صدر الدّين محمّد دشتكى شيرازي نوّر اللّه مضجعه جد اعلاى نگارندهء فارسنامهء ناصري است . « 2 » برخورد با شرايط سياسي ودرك موقعيت با توجّه به وضعيت سياسي - اجتماعي إيران در قرون نهم ودهم درمىيابيم كه غياث الدّين منصور در عصري زندگى مىكرد كه ازلحاظ سياسي يكى از بحرانىترين دوره‌هاى تاريخي إيران بوده است . در زمان خود ، حكومت تيموريان سنىمذهب را ديده بود وبه همين سبب ، عنصر تقيه در آثار دورهء جوانى أو ظهورى واضح دارد . ليكن روى كار آمدن دولت شيعي مذهب صفويان ، در بدو امر براي غياث الدّين منصور كه شيعه‌اى معتقد بود ، بسترى مناسب را فرآهم ساخت تا به نشر معارف الهى شيعه پردازد . از همين‌رو در آثار متأخر وى تقيه رنگ بأخته وجاى خود را به بيانى روشن از تعاليم خاندان عصمت وطهارت عليهم السّلام داده است . ورود به دربار صفوى اوّلين ومهم‌ترين استراتژى هر حكومتى پس از تشكيل آن ، ايجاد نوعي وحدت فكرى در ميان مردم وهمسو كردن أفكار عمومى با خواسته‌هاى دولت خويش است . دولت صفوى نيز از اين قاعده مستثنى نبود ، لذا پس از آنكه از سوى شاه إسماعيل أول مذهب شيعهء اثنى عشرى به عنوان مذهب رسمي كشور اعلام شد ، لازم بود كه دولت به سرعت به اشاعهء عقايد شيعي پردازد وبراي تقويت وجههء مذهبي خود ناچار بود كه دست نياز به‌سوى علماى بزرگ وصاحب‌نظر دراز كند . به اين منظور مقام صدارت را كه در دوران تيمورى وجود داشت به شكلى نو مبدل كرده ومتصدى اين مقام را

--> ( 1 ) . خلاصهء التواريخ ، مير قاضى احمد قمى حسينى ، 1 / 296 . ( 2 ) . فارسنامهء ناصري ، 2 / 1141 .